20.9.05

 

توانايی زبان فارسی در معادل‌سازی

نوشته ای از دکتر محمود حسابی

برای اين كه بتوان در يك زبان به آسانی واژه‌هايی در برابر واژه‌های بی‌شمار علمی پيدا كرد، بايد امكان وجود يك چنين اصول علمی‌ای در آن زبان باشد. می‌خواهيم نشان دهيم كه چنين اصلی در زبان فارسی وجود دارد و از اين جهت، زبان فارسی زبانی است توانا


12.9.05

 

پژوهشی ارجمند از دکتر جليل دوستخواه
نشر آگه دومين ويرايش كتاب «حماسه ی ايران، يادمانی از فراسوی ِ هزاره ها» دربرگيرندهِ بيست و هشت گفتار، نقد، گفت و شنود ِ شاهنامه شناختی از دکتر جليل دوستخواه را همراه با چند پاسخ به نقد از ديگران در 677 صفحه منتشر کرده است.ه

11.9.05

 
تاريخ درترانه هاى عاميانه
ترانه ها بر چند نوع هستند. اگر بخواهيم تقسيم بندى موضوعى براى آنها داشته باشيم مى توانيم به ترانه هايى كه براى زن ها ساخته شده، ترانه هايى كه شعارگونه هستند، ترانه هايى كه براى شاهان ساخته شده و غيره اشاره كنيم. اما اينها هركدام در موقعيت خاص خودشان پديد آمده اند. ترانه هايى كه شعارگونه اند حاصل يك رخداد اجتماعى است و جريانى است كه مردم در آن مشاركت داشته اند كه يا خلق الساعه توسط مردم ساخته مى شود يا يك عده يا يك جريان آن را مى سازند و در ميان مردم دهن به دهن اشاعه پيدا مى كند. شعار تابع روند نهضت هاى اجتماعى- سياسى جامعه است. اين نهضت ها و شورش ها و مطالبات همواره در تاريخ بوده است. خواه پيش از اسلام و خواه بعد از اسلام. طبعاً شعار در زمان هاى دور هم بوده است. اما به دلايلى كه پيشتر ذكر آن رفت در منابع تاريخى منعكس نشده يا بسيار گذرا به آن اشاره شده (متن کامل گفت وگو با محمداحمد پناهى (سمنانى) پژوهشگر تاريخ و فرهنگ عامه را اينجا بخوانيد.ه

6.9.05

 
دستور خط فارسی
چندی است که «فرهنگستان زبان و ادب فارسی»، کتابچه‌‌‌ای را به‌صورت نسخه‌ی تصويری در چهل و پنج صفحه‌ با عنوان «دستور خط فارسی» برای استفاده‌ی عموم در پايگاه خود قرار داده است که به‌سادگی می‌توان آن را چاپ و از آن در نگارش خط فارسی بهره بُرد. در اين کتابچه نه تنها معيارهايی برای فاصله‌گذاری و املای واژه‌ها تعيين شده، بلکه قواعد کلی نگارش خط فارسی نيز با مثال‌هايی روشن و ساده‌ توضيح داده شده است
در پيشگفتار اين کتابچه از جمله آمده است: «اين مجموعه، در وهله‌ی اول، نه برای متخصصان زبان و ادبيات فارسی و زباشناسان بلکه برای مخاطبانی نوشته شده است که با زبان فارسی در حد عموم باسوادان و تحصيل‌کردگان جامعه‌ی ما آشنايی دارند. به‌همين جهت، در نگارش آن سعی شده است تا از استعمال اصطلاحات و تعاريفی که فهم آنها تنها برای متخصصان ميسّر باشد خودداری شود و حتی‌الامکان از زبانی استفاده شود که برای عامه‌ی باسوادان به‌آسانی قابل درک باشد». بر اين اساس، ما استفاده از اين کتاب و معيار قرار دادن دستورهای آن را توصيه می‌کنيم؛ به دو دليل: نخست آنکه اين کتابچه را تعدادی از بهترين و زبده‌ترين استادان زبان فارسی در دانشگاه‌های ايران و بعضاً در خارج از کشور تأليف و تدوين کرده‌اند؛ از آنجمله استاد احمد سمعيی و ابوالحسن نجفی. از اين‌رو با اطمينان و اعتماد کامل می‌توان از توصيه‌ها و پيشنهادهای مطرح شده در اين کتابچه استفاده نمود. گذشته از اين، استفاده و بکارگيری همگان و رعايت قواعد «دستور خط فارسی» که در اين کتابچه گردآوری شده است، موجب می‌شود که سرانجام معياری برای نگارش خط فارسی در دست فارس‌زبانان قرار گيرد و هر کس دلبخواه برای خود «قواعد و دستوری» برای نگارش خط فارسی ابداع نکند؛ خاصه آنکه بيشتر کسانی که دست به‌نوشتن چنين «قواعد و دستورهای» من‌درآوردی و غيرکارشناسانه می‌زنند، حتی اگر حسن نظر هم داشته باشند، اما از آنجا که کارشناس چنين اموری نيستند و کمتر شناختی از متون کهن و معاصر فارسی دارند، لاجرم کارشان نتيجه‌ی معکوس می‌دهد و ناخواسته به‌زبان و شيوه‌ی نگارش خط فارسی زيان و لطمه وارد می‌کند
البته از تمام قواعد خط فارسی برای نگارش در برنامه‌های رايانه‌ای قابل دسترسی و نمايش در اينترنت نمی‌توان استفاده نمود. با اين همه رعايت و پايبندی به‌آن دسته از قواعدی که در اين کتابچه توصيه شده و امکان استفاده از آنها در برنامه‌های رايانه‌ای موجود ميسر است، می‌تواند به‌بهبود و يکنواخت نمودن خط فارسی ياری رساند و تا حدی از آشفتگی کنونی در شيوه‌ی نگارش خط فارسی جلوگيری کند
علاقه‌مندان می‌توانند متن اين کتابچه را از اينجا تهيه کنند

 


گام نخست
گزينه‌ی گزارش‌هايی از ايران معاصر
درعرصه‌های تاريخ و فرهنگ و هنر و ادبيات

This page is powered by Blogger. Isn't yours?